Chat with us, powered by LiveChat

Platform Expertise Jeugd bevordert integrale jeugdzorg

Sinds januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor de zorg voor jeugd. In veel gevallen nemen wijkteams deze zorg voor hun rekening. Vaak worden zij geconfronteerd met complexe casussen. De wijkteams beschikken niet in alle gevallen over voldoende expertise om hun zorgtaak goed uit te voeren. Om expertise van aanvullende en gespecialiseerde zorg toegankelijk te maken voor wijkteams is het Platform Expertise Jeugd ontwikkeld. Liesbeth Swartjes, teamhoofd binnen Youké, was ‘vanuit de zorgkant’ betrokken bij de ontwikkeling van het platform.

‘Om maar meteen een mogelijk misverstand recht te zetten: het Platform Expertise Jeugd is géén marketingtool van partijen uit de specialistische jeugdzorg om zoveel mogelijk cliënten naar zich toe te trekken. Het is een hulpmiddel om expertise bij elkaar te brengen en vast te leggen. Wijkteams, buurtteams en sociale teams in het werkveld versterken zich door de kennis die via het platform wordt opgebouwd. Gezinswerkers en andere medewerkers uit de wijkteams krijgen via het platform eenvoudig en snel advies vanuit meerdere disciplines op praktische vragen over cliënten die ze begeleiden. Adviezen waarmee ze verder kunnen. Pas als de wijkteams het zelf niet meer op kunnen lossen, komt specialistische hulp in beeld. Dan kan het platform een goed hulpmiddel zijn om op een efficiënte manier voor de cliënt direct het juiste loket te kiezen. Zo worden ineffectieve doorverwijzingen en onnodige kosten voorkomen. Wijkteammedewerkers die via het platform een vraag stellen, houden zelf de regie. Zij bepalen zelf wat ze met het advies doen. Platform Expertise Jeugd wil wijkteams verder helpen en de integrale zorg bevorderen, niet gemeenten op extra kosten jagen. Juist niet.

Eigen kracht
Na de overheveling van de volwassen- en jeugdzorg naar de gemeenten in 2015 hebben gemeenten tijd nodig gehad om de markt te verkennen. Ze moesten ontdekken waar hun kracht lag, welke problemen ze zelf via de wijkteams konden oplossen. Maar ook op welk moment ze specialistische zorg in moesten schakelen. Medewerkers in de eerste en tweede lijn moesten elkaar weten te vinden en vertrouwen krijgen in elkaar. Al gauw ontstond de behoefte om een samenwerkingsplatform in het leven te roepen. Het platform is een plek waar vragen worden gesteld vanuit de praktijk. Het is géén commerciële marktplaats van zorgaanbieders die hun diensten aanbieden, maar een kennis- en expertiseplatform waar mensen uit de zorgpraktijk vragen kunnen stellen over cliënten en antwoorden krijgen.

Integrale zorg
Elke casus is weer anders, jeugdzorg is bij uitstek ‘zorg op maat’. We moesten een effectieve en efficiënte manier vinden om buiten de gangbare paden te treden. Niet weer die collega bellen die je altijd al gewend bent te bellen, maar een vraag voorleggen aan een groter aantal experts, zodat een breder advies volgt. Een advies dat je helpt het verhaal rond jouw cliënt scherp te krijgen, dat je op het goede spoor zet, of dat je laat zien dat je de goede weg bewandelt. Het is goed om via het platform meer disciplines mee te laten lezen. Daar wordt het advies breder en sterker van, het voorkomt dat je blijft hangen in blinde vlekken, het brengt de juiste oplossing dichterbij en stimuleert integrale zorg.

Voorwaarden
Een dergelijk platform werkt alleen goed als het aan een aantal voorwaarden voldoet. Het platform voldoet aan de strenge eisen van veiligheid en privacy die de zorg stelt. Het systeem is gebruiksvriendelijk en de helpdeskfunctie is via ontwikkelaar Byveo goed geregeld. Het Platform Expertise Jeugd is tot stand gekomen in samenwerking met de gebruikers. Zo zijn de formulieren die ingevuld moeten worden, kort en bondig opgesteld. Ook krijgen gebruikers via hun mail een melding als op het platform een vraag is gesteld of als op hun vraag antwoord is gegeven. De ervaring leert dat een vraag binnen een dag vier tot vijf reacties oplevert. Dat gaat sneller dan op goed geluk verschillende zorgverleners afbellen. Vaak zijn ze met cliënten bezig en niet bereikbaar, en als je de persoon die je zoekt eindelijk aan de lijn hebt blijkt hij je lang niet altijd verder te kunnen helpen. Daarmee gaat veel tijd en energie verloren. Nu bezoek je via de mail het platform en leg je bijvoorbeeld het probleem voor van een jongen die kampt met hechtingsproblemen in een uit de hand gelopen echtscheiding. Zorgverleners die aangesloten zijn op het platform, krijgen een melding van jouw vraag in de mail. Mensen met speciale expertise op dit gebied kunnen reageren op een moment dat het hún uitkomt. Dan verstoort het ook hun werk niet. Het platform werkt overzichtelijk en efficiënt.

Registreren en kennis opbouwen
Belangrijk is dat de gebruikers van het Platform Expertise Jeugd kunnen terugkijken wat eerder in soortgelijke gevallen aan adviezen is gegeven. Gemeenten zijn niet gewend dit soort gegevens rond cliënten geanonimiseerd te registreren en op te slaan. Dan bouw je geen kennis op. Dit platform geeft de mogelijkheid dit wel te doen. Op den duur kunnen gemeenten uit de verzamelde data ook beleidsinformatie halen, zodat ze weten waar ze bij moeten sturen om de zorg rond hun jeugdige inwoners nog verder te verbeteren.

Afspraken
Essentieel is ook dat het platform ‘aan de achterkant’ goed geregeld is. Het is geen kwestie van ‘systeem installeren en klaar’. Er moet een visie aan ten grondslag liggen, er moet draagvlak zijn onder de gebruikers om het platform te gebruiken en er moeten afspraken worden gemaakt over het gebruik. Zo’n afspraak kan zijn: binnen 24 uur op een vraag reageren. Of: casus afsluiten als de vraag beantwoord en afgerond is. Met deze visie en deze afstemming onder gebruikers komt een dergelijk platform pas echt tot zijn recht. We werken al een jaar met het Platform Expertise Jeugd. Steeds meer gebruikers raken bekend met het systeem en de werking ervan. Steeds meer mensen ervaren de voordelen van het platform.

Alternatieven
Het is kostbaar om een dergelijk platform in de lucht te houden, maar een platform als dit verdient zich terug. Op basis van een breed gedragen advies is de kans groter dat medewerkers in de wijkteams voor hun cliënten het juiste spoor bewandelen. Dat voorkomt foute verwijzingen en onnodige kosten. Bovendien bouwen wijkteams kennis op. Hierdoor worden de teams sterker en hoeven ze minder door te verwijzen naar aanvullende specialistische zorg. Ook dat bespaart kosten.
Bovendien zijn niet of nauwelijks alternatieven beschikbaar. Er zijn bijvoorbeeld wel digitale platforms om vrijwilligers aan zorgvragen van cliënten te koppelen, maar een kennis- en expertiseplatform, zoals dit Platform Expertise Jeugd, is er nog niet.

Eén kind, één plan
Wensen zijn er natuurlijk ook nog: we willen graag dat meer zorgaanbieders in de jeugdzorg zich aansluiten bij het platform. De brede sociale kaart aan de achterkant van het platform ontbreekt nog. Maar daar werken we hard aan. Steeds meer partijen doen mee, zoals binnenkort het Leger des Heils. Hoe meer aanbieders zich aansluiten, hoe waardevoller het platform wordt. Het uiteindelijk doel is de hulp die nu nog versnipperd aangeboden wordt, via dit Platform Expertise Jeugd bijeen te brengen. De ambitie is jeugdhulpverleners te helpen bij iets wat we in de jeugdzorg allemaal heel graag willen: één kind, één plan.’

Liesbeth Swartjes

Orthopedagoog en teamhoofd, START Youké